Connect with us

What are you looking for?

NHÂN VẬT

Bùi Lan Hương và hành trình với Dream Pop

Một nàng thơ cuốn hút như Bùa mê

“Một giọng hát rất lạ. Đây là thể loại âm nhạc rất văn minh, một cách hát trễ nải rõ từng lời một như mật rót vào tai. Bạn hát làm mình nhớ đến những ca sĩ ở thế hệ trước. Bạn phát âm tiếng Việt rất đẹp!” – là những lời nhận xét ưu ái mà nhạc sĩ Lê Minh Sơn dành cho Bùi Lan Hương sau khi cô biểu diễn ca khúc tự sáng tác Mâu thuẫn.

Bùi Lan Hương từng tham gia bộ phim ca nhạc Glee bản Việt Nam trong vai Thảo Trang, nhưng không để lại quá nhiều dấu ấn với khản giả. Năm 2018, nữ ca sĩ mới được biết đến rộng rãi sau chương trình Sing My Song mùa 2. Dù chỉ dừng lại ở vòng 2, nhưng phong cách âm nhạc mơ mộng, ngọt ngào và đầy mãnh liệt của cô đã gây ấn tượng sâu sắc với khán giả. Họ gọi cô là ‘Nữ hoàng nhạc ảo của Việt Nam’.

Vì sự nữ tính trầm lắng của một người đàn bà từng trải và lối nhả chữ đặc trưng khi hát, Bùi Lan Hương nhiều lần được so sánh với Lana Del Rey – ca – nhạc sĩ nổi tiếng người Mỹ. Cô cũng tiết lộ rằng mình được truyền cảm hứng rất nhiều từ Lana và Anita O’Day.

Giấc mộng với Dream Pop – dòng nhạc ma mị và kén người nghe

Dream Pop (hay còn gọi là ‘nhạc ảo’) là một thể loại âm nhạc phụ của Pop Rock và Alternative Rock, có xu hướng chú trọng đến kết cấu và tâm trạng hơn là những đoạn riff gây kích động đặc trưng của Rock. Giọng hát thường nhẹ như thở hoặc gần như thì thầm, và ca từ thường có đặc trưng là về sự suy xét nội tâm hay sự tồn tại hiện sinh. Bìa album thường chứa những hình ảnh phấn màu mờ ảo hoặc những thiết kế tối giản.

Vì là thể loại nhạc mới (Dream Pop hiện đại bắt nguồn từ Vương quốc Anh vào giữa thập niên 1980), khai thác các chủ đề trừu tượng và cách thể hiện đặc trưng, khác lạ, nên Dream Pop không phải dòng nhạc quá phổ biển trên thị trường; đặc biệt tại Việt Nam, khi hầu hết khán giả ưa chuộng nhạc Pop Ballad trầm buồn nhẹ nhàng, ca từ dễ hiểu và tiết tấu chậm vừa.

Hiểu được điều này, trong vòng 2 chương trình Sing My Song 2018, nữ ca sĩ xúc động trải lòng: “Theo đuổi một dòng nhạc còn rất mới thì sẽ có nhiều ý kiến trái chiều… Làm sao làm được một điều rất khác thì thật sự còn rất khó. Em cũng suy nghĩ nhiều, khi mà các ca sĩ nhạc Pop có thể hát giống Celine Dion, giống Whitney Houston và mọi người vỗ tay rất to vì cô ấy hát rất tuyệt, cô ấy hát giống một Diva nào đó. Nhưng khi em hát một ca khúc hoàn toàn mới thì lại bị mọi người phán xét rất nhiều. Có lẽ điều này khiến em đôi chút chạnh lòng. Nhưng em tin là em sẽ không từ bỏ và sẽ tiếp tục cố gắng!”

Đến một Thiên thần sa ngã đầy táo bạo

Chỉ hai tháng sau cuộc thi, Bùi Lan Hương cho ra mắt MV Sa ngã – là ca khúc chủ đề của album đầu tay Thiên thần sa ngã. Để có thể làm ra album này, nữ ca sĩ đã phải bán một căn nhà và dành phần lớn số tiền cho việc sản xuất. Chia sẻ trong một bài phỏng vấn khi được cho là khá táo bạo vì quyết định đầu tư làm đĩa nhạc, nữ ca sĩ cho biết: “Album là theo đuổi những điều đẹp đẽ, nghệ thuật, còn thú thật rất lâu mới thu lại được số vốn mà tôi đã bỏ ra. Nhưng điều đó không quan trọng, đã yêu nghệ thuật thì nên làm.”

Với ca khúc chủ đề, cô tâm sự: “Sa ngã kể về những tâm tư, những cảm xúc giằng xé, hoang mang của một cô gái khi rơi vào mối tình sai trái với một người đàn ông. Vì chủ đề nhạy cảm nhưng tôi vẫn muốn ca từ phải thật nên thơ, nên đây thực sự là một thử thách lớn.”

Vẫn phong cách sáng tác lời đầy tâm sự và bi lụy, cùng những câu hook tiếng Anh là điểm nhấn không thể thiếu trong bài hát, như Bùi Lan Hương đã chia sẻ ngay từ vòng đầu của Sing My Song 2018: “Thường em sẽ viết bằng tiếng Anh trước. Sau đó em kiên quyết không thay đổi melody (giai điệu) cho nó thật catchy (bắt tai) với melody đó.”. Phần điệp khúc của Sa ngã lặp đi lặp lại với:

I’m chasing chasing chasing you

He’s running running running to me

You’re chasing chasing chasing your dreams

I’m running running running from sorrow

(Em cố với đến với đến với đến anh

Anh ta chạy theo chạy theo chạy theo em

Advertisement. Scroll to continue reading.

Anh đuổi bắt đuổi bắt đuổi bắt những giấc mơ riêng mình

Em chạy trốn chạy trốn chạy trốn khỏi khổ đau)

Chia sẻ về MV đầu tay, Bùi Lan Hương cho biết: “Tôi có cảm hứng viết ca khúc này khi lắng nghe nhiều câu chuyện của những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ. Trong tình yêu, họ thường là người phải chịu sự cô đơn vì nhiều lý do, nhưng một trong số đó là vì người đàn ông mải mê theo đuổi ước mơ, hoài bão lớn lao, mà trong nhiều khoảnh khắc khiến phụ nữ cảm thấy bị bỏ rơi. Việc ngã vào vòng tay một người xa lạ, ngoại tình, chỉ là để chạy trốn cảm giác cô đơn mà thôi, dù vẫn một lòng yêu người đàn ông của mình”.

Bên cạnh nội dung với chủ đề ngoại tình gây nhiều tranh cãi, phần hình ảnh của MV cũng khá táo bạo với phân cảnh tình cảm giữa nữ ca sĩ và bạn diễn nam. Dù vậy, “liều lượng” của những phân đoạn này rất được tiết chế, vì theo Lan Hương, cô không chủ ý dùng những cảnh quay nhạy cảm này để gây sự chú ý.

Hợp tác với Phan Mạnh Quỳnh – khi ca từ sâu sắc kết hợp với âm nhạc ma mị

Cuối năm 2018, bộ phim Người bất tử của đạo diễn nổi tiếng Victor Vũ đã để lại ấn tượng mạnh mẽ với khán giả vì khai thác khéo léo đề tài tâm linh, với nội dung sâu sắc và tỉ mỉ cả về phần hình ảnh lẫn nhạc phim. Tên tuổi của Bùi Lan Hương khi ấy lại một lần nữa nổi lên cùng Ngày chưa giông bão – ca khúc chủ đề của phim, được sáng tác bởi nhạc sĩ Phan Mạnh Quỳnh. Bản phối ban đầu của anh là Pop Ballad, nhưng để phù hợp với yêu cầu của đạo diễn Victor Vũ: một bản nhạc chú trọng đến nội tâm nhân vật, với giai điệu ma mị, bay bổng – bản nhạc đã được ‘biến hóa’ sang Dream Pop để phù hợp với bối cảnh của Người bất tử. Và giọng hát của “nhẹ nhàng bay bổng như hơi thở thì thầm” của Bùi Lan Hương như được ‘đo ni đóng giày’ cho ca khúc này.

Chia sẻ về quá trình thu âm Ngày chưa giông bão, nam nhạc sĩ nói: “Quỳnh hoàn toàn bị thuyết phục bởi giọng hát của Hương. Thứ nhất, cách hát của Hương rất là ma mị. Mọi người để ý giọng của bạn ấy có một cái chất tự sự gì đó của một con người đa sầu đa cảm. Cái cách bạn ấy lơi nhịp, mọi thứ nó tương đối gọn gàng nhưng mà rất liêu trai.”

Anh cũng công nhận trong Music Home số 3, rằng Bùi Lan Hương là “một bạn nữ cực kỳ tài năng”, với âm nhạc và cái tôi được đưa rất nhiều vào ca khúc, “một cá tính âm nhạc rõ rệt”.

Mưa hồng – sai lầm và thử thách

Ngày 04/04/2019, Bùi Lan Hương phát hành bản thu âm cải biên ca khúc Dư âm của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, tiếp sau đó là ca khúc Mưa hồng của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Nói về dự án mang tính thể nghiệm này, nữ ca sĩ hi vọng sẽ thổi được một luồng gió mới vào âm nhạc và mong khán giả có thể đón nhận với tâm thế cởi mở và bao dung.

Sau khi ra mắt, dự án âm nhạc của cô vướng phải nhiều chỉ trích của cả khán giả và giới chuyên môn, đặc biệt khi bà Trịnh Vĩnh Trinh – em gái của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cho rằng việc làm này là thiếu tôn trọng tác giả lớn và  “không lịch sự, không văn hoá, không có đạo đức nghề nghiệp”. Nguyên nhân được cho là do cả hai ca khúc đã được thay đổi cả phần nhạc và lời, trở thành một phiên bản phái sinh (phóng tác một tác phẩm mới dựa trên tác phẩm gốc), chứ không còn là cải biên (làm mới một tác phẩm). Và một ca khúc phái sinh sẽ cần phải có tên khác với tác phẩm gốc. Thêm nữa, việc cô thực hiện điều này mà chưa xin phép đại diện của hai tác giả ca khúc cũng bị chỉ trích. Đại diện Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) sau đó cho biết đã gửi văn bản giải quyết đến nữ ca sĩ và nói rằng: “Đây là hành vi không thể chấp nhận được!”. Sau đó, hai ca khúc này đã được gỡ khỏi kênh Youtube chính thức của Bùi Lan Hương vào cuối tháng 5 cùng năm.

Chỉ gần 2 tháng sau, nữ ca sĩ lại xuất hiện trong MV Mưa hồng – vẫn là sáng tác của cố nhạc sĩ nổi tiếng, nhưng lần này là hợp tác giữa cô và rapper – ca sĩ Hà Lê trong dự án Trịnh Contemporary của anh.

Chất liệu âm nhạc điện tử kết hợp với đoạn drop đàn bầu của nghệ sĩ Hưng Bầu đã gây ngạc nhiên bởi sự giao thoa hài hòa giữa truyền thống và đương đại. Trong quá trình thu âm, Bùi Lan Hương cũng đưa thêm vào một đoạn ngẫu hứng từ ca khúc Người ở đừng về – một bài dân ca quan họ Bắc Ninh. MV được đầu tư kỹ lưỡng không chỉ về âm nhạc mà còn cả hình ảnh, với trang phục, bối cảnh và màu sắc đầy tính ẩn dụ. Vì thế, ca khúc được đông đảo khán giả đón nhận và ủng hộ vì sự đổi mới đầy táo bạo nhưng rất cẩn thận, chỉn chu, dù vẫn không tránh khỏi những bình luận phản đối, cho rằng ekip đã quá tham lam trong việc tạo thêm chất liệu mới cho bài hát.

Chia sẻ lý do hát cùng Bùi Lan Hương, Hà Lê cho biết: “Mưa hồng là ca khúc nhạc sĩ Trịnh Công Sơn viết về cuộc tình của mình với cô Dao Ánh. Chính vì thế mà tôi muốn mời Bùi Lan Hương tham gia hát cùng. Cách hát giữa tôi và Hương giống như những lời đối thoại giữa Trịnh Công Sơn và người yêu của ông vậy. Cô Dao Ánh là người khá thâm trầm còn giọng hát của Hương thì ma mị, hơi lạ nên truyền tải lại hình bóng của cô Ánh rất hợp”.

Sự trở lại đầy thuyết phục với Mặt trăng

Tối ngày 12/9, Bùi Lan Hương chính thức giới thiệu tới khán giả MV mới nhất của mình mang tên Mặt Trăng. Đây là sản phẩm âm nhạc đánh dấu sự trở lại của cô sau nửa năm từ khi nhận được giải thưởng “Nghệ sĩ mới của năm” thuộc lễ trao giải Cống hiến 2018 – lễ trao giải danh giá do báo Văn hóa và Thể thao tổ chức.

MV mở đầu với dòng chữ “Trái tim lầm chỗ để trên đầu” – hé mở câu chuyện bi thương về nàng Mỵ Châu (được trích từ bài thơ nổi tiếng Tâm sự của thi hào Tố Hữu: Tôi kể ngày xưa chuyện Mỵ Châu/Trái tim lầm chỗ để trên đầu). Nữ ca sĩ cho biết: “Khi nghe ca khúc này lần đầu tiên, đạo diễn Thành Đào đã nói ngay rằng Mặt trăng khiến anh liên tưởng tới mối tình buồn của Mỵ Châu.”. Từ cảm hứng có được trong bài hát, cô và ekip đã thực hiện MV từ một góc nhìn mới lạ: Góc nhìn của nàng công chúa mất nước. Để phù hợp với kịch bản MV, cận ngày thu âm, Bùi Lan Hương đã sửa lại lời ca khúc đầy tâm tư của mình.

Vẫn là sự chỉn chu, đầu tư kỹ lưỡng và chuyên nghiệp trong cả phần hình ảnh, Bùi Lan Hương xuất hiện trong hình dáng yêu kiều, xinh đẹp nhưng đôi mắt đượm buồn đầy ám ảnh. Bộ trang phục lông ngỗng, điểm nhấn nơi khóe mắt, cùng viên ngọc trai gắn liền với hình tượng Mỵ Châu cũng được đạo diễn khéo léo đưa vào MV. Không gian huyền ảo được thực hiện toàn bộ ngoài trời, đặc biệt là những cảnh quay ấn tượng dưới nước.

Advertisement. Scroll to continue reading.

Nữ ca sĩ chia sẻ: Quá trình thực hiện gặp rất nhiều khó khăn, vì tính chất bài hát khá ma mị, lại mang tầm vóc không gian rộng nên không thể tiết kiệm thực hiện trong studio. Tôi phải tập cưỡi ngựa, tập lặn trước đó để làm sao có thể đáp ứng không gian quay hình. Nói chung, mọi người trong ekip cũng phải cố gắng hết sức mình để có được những thước phim đẹp nhất gửi tới khán giả.”

Điều bất ngờ là, mặc dù ý tưởng về Mặt trăng được ‘thai nghén’ trong ba tháng, nhưng cô chỉ mất vỏn vẹn 2 ngày để hoàn thành ca khúc đầy tâm sự này. Cô nói: “Ý tưởng cho ca khúc giống như sóng điện trong không gian, bằng những cách khác nhau mà liên kết và tụ lại. Tôi nghĩ về một không gian rộng lớn, dưới ánh trăng, có người con gái đang đi tới mép vực trong những giây phút buồn nhất của cuộc đời mình. Có rất nhiều tầng ý nghĩa và câu chuyện ẩn chứa trong đó. Số phận, vận mệnh như sứa biển trôi theo dòng hải lưu, hay mặt trời soi sáng những điều ai cũng biết, chỉ mặt trăng mới rõ hết những bí mật của cuộc đời. Ý tưởng không chỉ đơn thuần là đọc một câu thơ câu văn câu chuyện, mà là sự nghiền ngẫm suy nghĩ nhiều tháng trời với chủ đề ‘Mặt trăng của tôi’.”

Có lẽ vì điều này, ca khúc được viết với 2 điệp khúc khác biệt, thay vì lặp lại như hầu hết các ca khúc hiện thời. Mục đích của nữ ca sĩ, như cô đã chia sẻ là muốn phá vỡ các khuôn khổ của một bài hát thông thường và thể hiện rõ hơn cảm xúc giằng xé của người con gái trong những giây phút cuối cùng, trước khi hóa kiếp theo mặt trăng.

Ca khúc sau khi ra mắt đã nhận được rất nhiều lời khen ngợi từ khán giả vì âm nhạc ‘đậm chất Bùi Lan Hương’, ca từ văn minh, sâu sắc và cách khai thác qua các cảnh quay đầy dụng ý, giúp mở ra câu chuyện dựa trên nhiều khía cạnh khác nhau. Nhiều giả thuyết đã được đưa ra về truyền thuyết đã cũ, hầu hết là với cái nhìn cảm thông dành cho nàng công chúa đoản mệnh. Chính nữ ca sĩ trong phần bình luận bên dưới video cũng đã giải thích góc nhìn của mình, rằng cô ‘đứng ở tư cách là người phụ nữ, kêu lên tiếng đớn đau cho nỗi khổ của nàng’: vì mất nước là đắng cay trăm bề, tủi hổ ngàn năm, nhưng chỉ lo nàng không hề bán nước, mà chỉ bởi ngây thơ tin tưởng vào người chồng để rồi bị lợi dụng và thân phận phụ nữ thời phong kiến quá nhỏ bé để có thể thanh minh.

Có thể nói, ca khúc Mặt trăng đã đem lại thành công cho Bùi Lan Hương và giúp cho tên tuổi cô được phủ sóng rộng rãi hơn. Đặc biệt khi MV bài hát mang tính thiên sử ca, rất phù hợp với thời điểm hiện tại – khi các ca sĩ đều đua nhau ra MV lấy cảm hứng từ văn học nước nhà. Dù phong cách âm nhạc của cô không được ‘hợp trend’ như nhiều nghệ sĩ cùng thời, nhưng Bùi Lan Hương đang dần khẳng định được một vị trí rất riêng trong lòng khán giả nước nhà, khi làn sóng âm nhạc Việt Nam đang đòi hỏi những cá tính mới lạ và chất lượng.

Bước đi tiếp theo?

Chắc hẳn, với những ai đã yêu quý ‘nàng Mỵ Châu’ đầy tâm sự này giờ đều đang tò mò mà mong đợi những dự án tiếp theo của cô. Con đường phía trước của nữ nghệ sĩ còn rất dài và có thể không bằng phẳng, vì cô đã lựa chọn những ngã rẽ khác biệt. Nhưng chắc chắn giờ đây, bên cạnh Bùi Lan Hương đã có những khán giả yêu thương, trân trọng nỗ lực nghệ thuật và sự chân thành trong âm nhạc của cô, để đồng hành cùng cô trên chặng đường đặc biệt này.

Vẻ đẹp của bóng đêm

Dát bạc khắp đất trời

Ánh sáng lung linh thanh cao mong manh

Kì diệu, tinh khiết.

AdamMuzic