Connect with us

What are you looking for?

TIN TỨC

Chuyển ngữ ca khúc Trịnh Công Sơn từ tình yêu nhạc Trịnh

Sau khi ra mắt dự án Nhạc thiếu nhi song ngữ Việt – Anh (BSK), ba thành viên yêu thích nhạc Trịnh – Nguyệt Ca, Chung Vũ, Hồng Đinh – quyết định từ tháng 7-2021 thực hiện thêm dự án Nhạc Trịnh Công Sơn song ngữ Việt – Anh (Vie-En Trịnh).

Đây là một dự án dài hơi với tham vọng duy trì ra sản phẩm mới đều đặn 2 – 3 tháng một lần. Ca khúc Tuổi đời mênh mông (The immense life) phiên bản song ngữ là sản phẩm đầu tiên nằm trong dự án mới này.

Ca khúc được làm mới bằng cách phối khí acoustic mộc mạc qua ngón đàn guitar tươi vui của TCP Band và tiếng hát trong trẻo của Nguyệt Ca.

Từ trái qua: Hồng Đinh, Nguyệt Ca và Chung Vũ – những thành viên của dự án Vie-En Trịnh

Mang nhạc Trịnh đến với bạn trẻ

Nguyệt Ca – giọng ca nhạc Trịnh khá quen thuộc với nhiều khán giả, người sáng lập và điều phối dự án – chia sẻ: “Mình thấy có nhiều người chuyển ngữ sang tiếng Anh những ca khúc nhạc Trịnh Công Sơn nhưng chỉ dịch ở mức làm sao có thể hát được, chưa đào sâu về tầng ý nghĩa qua ca từ.

Còn tôn chỉ của nhóm khi chuyển ngữ là đặt việc bám sát ý nghĩa ca khúc lên hàng đầu. Khi hát lên, người nghe cảm thấy như là một tác phẩm âm nhạc độc lập, có độ mượt mà nhưng vẫn đảm bảo nhận ra tác phẩm gốc”.

Theo Nguyệt Ca, nhiều bạn trẻ có thể không cảm nhận được vẻ đẹp nhạc Trịnh Công Sơn qua tiếng hát của các tượng đài thế hệ trước nhưng lại thích thú khi nghe các bản “cover” của Miu Lê, Thịnh Suy… nên khi hát nhóm sẽ vừa giữ sự mộc mạc vốn có, vừa đưa thêm vào những lối xử lý mang màu sắc hiện đại để phù hợp hơn với những người trẻ độ tuổi 20, 30.

Để cho ra bản dịch ưng ý, các thành viên trao đổi nhiều lần sao cho vừa giữ đúng thông điệp vừa truyền cảm và bay bổng khi hát bằng tiếng Anh, đặc biệt giữ được những lời hát như thơ và hình ảnh ẩn dụ vốn thường thấy ở nhạc Trịnh.

Nhóm dự kiến giới thiệu lần lượt trên kênh YouTube Tiếng hát Nguyệt Ca các ca khúc Mưa hồng (Pink rain), Còn tuổi nào cho em (Which time for you?), Cát bụi (Dust), Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui (Each day I choose a delight), Nguyệt ca (The moon song), Bốn mùa thay lá (Seasons change leaves), Giọt lệ thiên thu (Tear of eternity)…

Mất 10 năm chuyển ngữ một ca khúc ưng ý

Chung Vũ thú nhận dịch nhạc Trịnh sang tiếng Anh cực kỳ khó bởi có nhiều từ ngữ hoặc câu hát nhiều người chưa cắt nghĩa được.

Bản dịch của nhóm dung hòa yếu tố khác biệt về văn hóa ngôn ngữ, dịch sát bản gốc nhưng khi hát lên người nghe vẫn hiểu ý nghĩa bài hát, không chứa đựng nhiều yếu tố khó hiểu, mang tính địa phương hay sự khác biệt về văn hóa ngôn ngữ, để người nước ngoài nghe có thể hiểu được.

Điển hình ca khúc Tuổi đời mênh mông có câu: “Em là đóa hoa lan hay quỳnh hương trắng”. Người nước ngoài không hiểu quỳnh hương là gì và nhóm không thể đưa tên khoa học loài hoa quỳnh này vào bài hát được nên quyết định chuyển thành night flowers, tức loài hoa ban đêm.

Nhóm có chị Hồng Đinh là giáo viên, đang sống và dạy ở Mỹ. Chị sử dụng tiếng Anh như người bản xứ nên hỗ trợ chọn từ phù hợp để người bản xứ nghe hiểu được ý nghĩa câu hát mà ca khúc truyền tải. Với mỗi ca khúc, nhóm mất cả tháng trời để chuyển ngữ, cho thấy sự tỉ mỉ cũng như tâm huyết gửi gắm vào dự án.

Chung Vũ cho biết thêm dịch nhạc Trịnh sang tiếng Anh đã là đam mê từ lâu của anh. Có ca khúc anh mất đến 5 – 10 năm để hoàn thiện bản dịch. Điển hình như các ca khúc: Diễm xưa, Mưa hồng, Nguyệt ca… Hiện anh đã hoàn thành việc chuyển ngữ hơn 30 ca khúc nhạc Trịnh và vẫn đang làm mỗi ngày để góp sức cho dự án Vie-En Trịnh.

Bằng tất cả tình yêu, Nguyệt Ca, Chung Vũ và Hồng Đinh đang âm thầm thổi một làn gió mới cho nhạc Trịnh dễ tiếp cận các bạn trẻ hơn, cũng như giới thiệu dòng nhạc của người nhạc sĩ tài hoa này đến bạn bè quốc tế.

Gắn bó với nhạc Trịnh từ năm 2011 nhưng 2 – 3 năm gần đây ca sĩ Kyo York mới chuyển ngữ một số bài hát. Anh nói với Tuổi Trẻ: “Chuyển ngữ bài hát của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là điều không dễ dàng bởi lời bài hát rất nên thơ, đôi khi khó hiểu. Nhưng tôi may mắn được gia đình nhạc sĩ và đồng nghiệp như Ánh Tuyết, Cẩm Vân… chia sẻ nhiều về Trịnh Công Sơn, về các ca khúc của ông nên mới dám thực hiện”. Kyo York cho biết anh không dám dịch những ca khúc kinh điển mà chỉ chọn những ca khúc dễ chuyển như Như cánh vạc bay, Quỳnh hương, Hạ trắng…

Gần 170 ca khúc nhạc Trịnh “vượt biên giới”

Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện có gần 170 ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được chuyển ngữ sang tiếng Anh. Trong đó có sách Tôi ơi đừng tuyệt vọng – Don’t Despair tổng hợp 111 bài hát của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn dịch sang tiếng Anh của bác sĩ Đặng Hoàng Lan (NXB Hội Nhà Văn, 2020), tuyển tập Những ca khúc không năm tháng gồm 15 ca khúc do nhạc sĩ Tôn Thất Lan dịch (NXB Âm Nhạc, 2006), băng cassette tình khúc Trịnh Công Sơn – Tình Nhớ (Memory) gồm 10 ca khúc do Trung tâm băng nhạc Trẻ phát hành năm 1998…

Advertisement. Scroll to continue reading.

Tuoitre