Connect with us

What are you looking for?

LỊCH SỬ

Hip hop – Âm nhạc mang văn hóa và hơi thở Latin

Nhắc đến Hiphop không ít bạn trẻ nghĩ ngay đến nhạc Rap, nhảy Breakdance, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu một thể loại nhạc có lịch sử hình thành khá phức tạp và cho đến hiện nay vẫn là một định kiến với một số nước, đó là dòng nhạc Hip Hop

Nhạc Hip-hop, gọi tắt là hip-hop hoặc nhạc rap, là một thể loại âm nhạc bao gồm nhịp điệu âm nhạc cách điệu mà thường đi kèm với đọc rap, một cách đọc lời theo vần điệu và theo nhịp trôi của beat. Nó được phát triển như là một phần của văn hóa hip hop, một nét đẹp văn hóa được xác định bởi bốn yếu tố phong cách chính:.. MC / rap , DJ / scratching , Breakdance, và vẽ graffiti. Các yếu tố khác bao gồm Sampling , và Beatbox.

Trong khi thường được sử dụng là rap, “hip hop” đúng hơn là hoạt động của toàn bộ các tiểu văn hóa. Nhạc hip hop được sử dụng đồng nghĩa với rap, mặc dù rap không phải là thành phần quan trọng nhất của âm nhạc hip hop; thể loại này cũng có thể kết hợp các yếu tố khác của văn hóa hip hop, bao gồm DJing, turntablism, scratching , beatboxing, nhạc beat

Hip hop bao gồm âm nhạc và văn hóa được hình thành trong những năm 1970 khi tiệc tùng tại đô thị ngày càng trở nên phổ biến ở thành phố New York, đặc biệt là trong giới trẻ Mỹ gốc Phi sinh sống ở Bronx. Tại các buổi tiệc DJ chơi các âm thanh mang tính sôi động mạnh mẽ giữa phần pha trộn các bài hát nổi tiếng bằng cách sử dụng hai bàn xoay. Việc phát triển nhanh Hip hop xảy ra khi công nghệ lấy mẫu và những máy đánh trống điện tử ra đời trở nên thành phổ biến rộng rãi với giá cả phải chăng. Kỹ thuật turntablist phát triển cùng với xu hướng theo phong cách thanh nhạc Jamaica đã được sử dụng. Rapping phát triển như là một phong cách thanh nhạc trong đó các nghệ sĩ nói cùng với một beat nhạc cụ hoặc synthesized. Nghệ sĩ đáng chú ý tại thời điểm này bao gồm DJ Kool Herc, Grandmaster Flash và The Furious Five, Fab Five Freddy, Marley Marl, Afrika Bambaataa, Kool Moe Dee, Kurtis Blow, Doug E. Fresh, Whodini, Fat Boys, và Spoonie Gee. Bài hát của The Sugarhill Gang năm 1979 mang tên “Delight Rapper ” được coi là kỷ lục hip hop đầu tiên được phổ biến rộng rãi trong dòng nhạc này. Những năm 1980 đánh dấu sự đa dạng hóa của hip hop như các thể loại phát triển phong cách phức tạp hơn. Trước năm 1980, âm nhạc hip hop đã được chỉ giới hạn trong phạm vi Hoa Kỳ. Tuy nhiên, trong những năm 1980, nó đã bắt đầu lây lan và trở thành một phần của nền âm nhạc ở hàng chục quốc gia.

New school hip hop là làn sóng thứ hai của âm nhạc hip hop, có nguồn gốc trong 1983-1984 với các tên tuổi đầu tiên là Run-DMC và LL Cool J. Thời gian vàng của hip hop là một thời kỳ sáng tạo giữa giữa những năm 1980 và đầu những năm 1990. Các nghệ sĩ nổi tiếng từ thời kỳ này bao gồm các Crew Juice, Public Enemy, Eric B. & Rakim, Boogie Down Productions và KRS-One, EPMD, Slick Rick, Beastie Boys, Kool G Rap, Big Daddy Kane, Ultramagnetic MC, De La Soul, và A Tribe Called Quest.

Gangsta rap là một dòng phụ của hip hop mà thường tập trung vào lối sống bạo lực và điều kiện nghèo khó của thanh niên trong thành phố. Schoolly D, NWA, Ice-T, Ice Cube, và các Geto Boys là nghệ sĩ thường xuyên nhất có liên quan với sự hình thành của gangsta rap. Những nghệ sĩ được biết đến trong việc pha trộn các bình luận chính trị và xã hội với rap, rap về chính trị với các yếu tố hình sự và những câu chuyện tội phạm được tìm thấy trong gangsta rap.

Trong phong cách hip hop West Coast, G-funk chi phối chủ đạo hip hop trong nhiều năm thời kì 1990.  Vào đầu và đến giữa những năm 1990 đã giúp các rapper Afrocentric jazz, alternative ở East Coast chiếm ưu thế bởi các nghệ sĩ như Nas, Wu-Tang Clan, và Notorious BIG.

Trong những năm 1990, hip hop bắt đầu đa dạng hóa với nhiều phong cách khác trong khu vực đang nổi lên trên toàn quốc gia, chẳng hạn như Southern Rap và Atlanta Hip hop. Đồng thời, hip hop tiếp tục được đồng hóa vào thể loại âm nhạc khác phổ biến, một ví dụ là Neo Soul. Hip hop đã trở thành một thể loại âm nhạc bán chạy nhất vào giữa những năm 1990 và các thể loại âm nhạc bán chạy nhất của năm 1999. Sự phổ biến của nhạc hip hop tiếp tục qua các năm 2000, với hip hop ảnh hưởng cũng ngày càng tìm đường vào pop chính thống. Hoa Kỳ cũng đã thấy sự thành công của phong cách như crunk, một thể loại mà nhấn mạnh nhịp điệu và âm nhạc nhiều hơn lời bài hát. Bắt đầu từ năm 2005, doanh thu của nhạc hip hop ở Mỹ bắt đầu suy yếu nghiêm trọng. Trong giữa những năm 2000 alternative hip hop thay thế và đảm bảo một vị trí trong dòng nhạc chính, một phần do sự thành công chéo của các nghệ sĩ như OutKast và Kanye West.

Thuật ngữ Hip-hop

Thuật ngữ của hip hop xuất phát bởi Keith Cowboy, rapper cùng với Grandmaster Flash và The Furious Five. Tuy nhiên Lovebug Starkski, Keith Cowboy và DJ Hollywood sử dụng thuật ngữ này khi âm nhạc vẫn đang được biết tới dưới thể loại disco. Người ta tin rằng Cowboy tạo ra thuật ngữ này để trêu chọc một người bạn vừa mới gia nhập quân đội Mỹ, bằng cách xua đuổi khi hát 2 từ hip/hop lặp lại nhịp nhàng như nhịp hành quân của lính, sau đó ông dùng nó vào một phần màn biểu diễn của mình, và nhanh chóng được sử dụng lại đặc biệt là trong bài “Delight Rapper” của The Sugarhill Gang.

Người sáng lập Universal Zulu National là Afrika Bambaataa được ghi nhận là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này để mô tả nét đẹp văn hóa mà âm nhạc trong nó thuộc về, mặc dù nó cũng được cho rằng đó là một thuật ngữ xúc phạm để mô tả cho một thể loại âm nhạc. Người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này trong in ấn là Steven Hager trong The Village Voice, ông cũng là tác giả của cuốn “lịch sử hiphop” năm 1984.

Những năm 1970s (Thời kì sơ khai)

Nhạc hiphop và văn hóa hiphop được hình thành trong giai đoạn những năm thập niên 70, khi mà các bữa tiệc cá nhân trở nên phổ biến ở New York. Những người tham gia tổ chức buổi tiệc này là những người Mỹ gốc Phi trẻ tuổi. Tại có bữa tiệc này sẽ được dẫn dắt bởi một DJ chơi nhạc, họ thường chơi những thể nhạc phổ biến lúc bấy giờ như là Funk và Soul. Dj thường tạo những âm thanh kích phát tại điểm nối giữa hai bản nhạc được chơi để khuấy động mọi người, điển hình trong số đó là DJ Kool Herc, người được xem là cha đẻ của hiphop. Vì những bản nhạc thời đó thường kết thúc rất ngắn nên Herc và các DJ khác đã sử dụng bàn xoay Turntable để kéo dài phần nghỉ ra.

Hiphop phát triển một phần dựa trên nền của thể loại RnB, không phải tình cờ khi mà thời gian công nghệ lấy mẫu và các drum machines trở nên phổ biếng trở thành các máy MPC (Music Production Centers) bao gồm hệ máy Linn 9000 và drum machines TR-808 thì sự kết hợp của AKAI là rất thành công để mở ra 1 bước đột phá. Cùng với kỹ thuật mix nhạc, scratching, beat mixing phát triển với các đoạn break đã tạo nền tảng cho việc Rap dễ dàng hơn. Hiphop thời kì này tập trung nói về xã hội, cuộc sống, chính trị, kinh tế.

Khởi đầu của Rap

Rap hay được gọi là MCing là phong cách thanh nhạc mà trong đó nghệ sĩ nói ca từ theo vần trên nền nhạc cụ hay synthesized beat. Nhịp luôn là nhịp 4/4 được tạo ra bằng cách lấy mẫu hoặc lập trình các đoạn nhạc khác của producer. Họ cũng kết hợp nhạc cụ điện tử như Synthesized, trống điện tử hay ban nhạc sống. Rappers có thể viết lời trước để nhớ hoặc tự ứng biến tự do trên nền beat để thể hiện nhạc phẩm của mình.

Nhạc hiphop ra đời trước khi rap xuất hiện. Vì vậy có một số bài hát hiphop nhưng lại vắng bóng phần rap, điển hình như “Hip hop, be bop” của Man Parrish hay là bài “Chinese Arithmetic” của Eric B và Rakim, “Al-Naafiysh”, “We’re Rocking the Planet” của Hashim và “Destination Earth” của Newcleus. Tuy nhiên, phần lớn nhạc hiphop đều có phần rap, bao gồm cả nữ. Nghệ sĩ MC Sha Rock ở Bronx, thành viên của Funky Four Plus On là người thực hiện phần rap của nữ đầu tiên. Nhóm Sequence, bộ 3 hiphop nữ đầu tiên kí với hãng thu âm Sugar Hill những năm đầu thập niên 80 trở thành những nghệ sĩ nữ hiphop đầu tiên phát hành bản thu rap mang tên “Funk You Up”.

Advertisement. Scroll to continue reading.

Gốc rễ của nhạc Rap được tìm thấy trong âm nhạc của người Mỹ gốc Phi và âm nhạc châu Phi. Đặc biệt là văn hóa Tây Phi. Văn hóa thơ ca, các cấu trúc gọi đáp để phụng vụ các nghi lễ tôn giáo của người Mỹ gốc Phi đã ảnh hưởng đến hiphop. Ca sĩ James Brown, Rudy Ray Moore, Blowfly được ví như những “bố già” của nhạc hiphop.

Thành phố New York, biểu diễn thơ nói và nhạc bởi những nghệ sĩ như The Last Poets, Gil Scott-Heron và Jalal Mansur Nuriddin đã có những tác động đáng kể tới sau thời kì chủ nghĩa dân quyền vào những năm 60 và 70 cùng với môi trường xã hội mà hiphop đã ra đời.

DJ Kool Herc và Coke La Rock là người đã ảnh hưởng đến phong cách nhạc rap khi đã nghĩ ra các câu thơ đơn giản ngắt quãng trên nền nhạc funk break. Sau khi cảm nhận được sự hứng thú của khán giả họ bắt đầu hô gọi để mọi người hưởng ứng và trả lời để buổi tiệc sôi động hơn. Về sau, các MC khác đã đa dạng hơn trong giọng rap và giai điệu của họ, kết hợp vần điệu và các chủ đề về tính dục, hay những vấn đề dung tục và làm nên sự khác biệt để khẳng định mình và giải trí cho khán giả. Kool Herc và the Herculoid là nhóm hip hop đầu tiên được công nhận tại New York, và số lượng các nhóm MC dần tăng theo thời gian.

Melle Mel, rapper của The Furious Five được tin là người viết lời rap đầu tiên gọi mình là một MC. Trong những năm đầu thập niên 70 khái niệm B-Boying cũng dần hình thành khi phần các phần break nhạc được bắt đầu thì các b-boys và b-girls sẽ đứng trước khán giả nhảy một phong cách đặc trưng và tự do. Các phong cách này đã được một số phim tài liệu phát hành trên toàn thế giới như Style War, Wild Style, Beat Street. Thuật ngữ B-Boy được DJ Kool Herc đặt ra để miêu tả những người sẽ chờ đợi đến phần break của bài hát để ra trước khán giả và nhảy với phong cách khác biệt.

Mặc dù có rất nhiều MCs sớm thu lại các dự án solo của mình như DJ Hollywood, Kurtis Blow và Spoonie Gee, tần số các nghệ sĩ solo là không cao cho đến khi các nghệ sĩ độc tấu xuất hiện trên sân khấu và truyền hình như LL Cool J.  Nhóm hiphop được hợp tác trình diễn đầu tiên cùng nhau là Funky Four Plus One trên Saturday Night Live năm 1981.

Ảnh hưởng từ Disco

Hiphop đã được ảnh hưởng bởi nhạc disco nhưng nó cũng phản ứng chống lại disco. Theo Kurtis Blow, những ngày đầu của hiphop đã được đặc trưng chia rẽ giữa người hâm mộ và người gièm pha của nhạc disco. Khi tại thời điểm đó nhạc disco vốn ngập tràn khắp nơi, trong khi hiphop đầu tiên chủ yếu dựa vào các đoạn loop funk. Tuy nhiên,từ năm 1979, nhạc cụ disco hay các loop/track trở thành cơ sở của nhạc hiphop. Thể loại này được gọi tên là “disco rap”. Trớ trêu thay nó cũng chính là tác nhân dẫn đến sự suy giảm của dòng nhạc disco.

DJ Pete Jones, Eddie Cheeba, DJ Hollywood, Love Bug Starski là DJ hiphop được ảnh hưởng từ disco. Phong cách của họ khác với số đông nghệ sĩ hiphop còn lại khi tập trung vào các giai điệu nhanh và nhịp điệu phức tạp. Afrika Bambaataa, Paul Winley, Grandmaster Flash, Bobby Robinson sau đó đều trở thành thành viên của nhóm này.

Ở Washington, nó nổi lên như một phản ứng chống lại disco và kết hợp với các đặc tính hiphop trong suốt những năm đầu thập niên 80, các thể loại nhạc điện tử cũng tương tự để cho ra sự phát triển của các dòng nhạc mới như House ở Chicago và Techno ở Detroit.

Sự chuyển đổi để thu thanh

Trước năm 1979, thu âm nhạc hiphop chủ yếu từ băng ghi âm từ các DJ. DJ người Puerto Rico Disco Wiz được ghi nhận là DJ hiphop đầu tiên tạo ra mixtape, mixed dub khi vào năm 1977 ông đã kết hợp các phần cắt của âm thanh, hiệu ứng đặc biệt và tạm dừng beat như một kĩ thuật sản xuất vào bản thu âm.

Bản hiphop đầu tiên được ghi âm là Delight Rapper của The Sugarhill Gang năm 1979. tuy nhiên có nhiều tranh cãi xung quanh sự khẳng định này như bài hát “King Tim III” của The Fatback Band được phát hành vài tuần trước đó dấy lên sự tranh cãi cho kỉ lục hiphop đầu tiên.

Đến đầu những năm 1980, tất cả các yếu tố chính và kĩ thuật của hiphop được đặt ra. Mặc dù chưa chính thống nhưng nó đã có mặt ở các thành phố khác ngoài New York trên khắp nước Mỹ.  Đặc biệt là sự đóng góp của hiphop và phổ biến ở Philadelphia vào cuối những năm 70.

The New York Times đã gọi Philadelphia là “Thủ đô Graffiti của Thế Giới” năm 1971. Dj gốc Philadelphia Lady B đã thu âm bản “To the beat Y’all” vào 1979 và trở thành nữ nghệ sĩ solo hiphop đầu tiên thu thanh. Schoolly D bắt đầu năm 1984 cũng từ Philadelphia bắt đầu thể loại rap mới về sau được biết đến như Gangsta rap.

Những năm 1980s

Những năm 1980s đánh dấu sự đa dạng hóa của hiphop là thể loại phát triển nhiều phong cách phức tạp hơn. Có thể thấy quá trình phát triển này qua một số bài hát tiêu biểu như của Grandmaster Flash với “The Adventures of Grandmaster Flash on the Wheels of Steel” vào năm 1981 hay single “Planet Rock” của Afrika Bambaataa năm 1982 với sự kết hợp giữa hiphop và electro. Ngoài ra, “Beat bop” của Rammellzee & K-Rob đã sử dụng các hiệu ứng reverb và echo như là một chất liệu vui tươi cho bài hát. Đến giữa những năm 80 thị trường ảnh hưởng nhiều bởi nhạc rock và các album như King of Rock và Licensed to III cũng đánh dấu thời kì pha trộn này

Advertisement. Scroll to continue reading.

Với việc các thiết bị điện tử được sử dụng phổ biến hơn trong công nghiệp âm nhạc các mô hình máy trống Oberheim DMX hay Roland 808 là một đặc trưng của thời kì này và cho đến ngày nay kickdrum 808 như một chất liệu truyền thống để sản xuất ra bài nhạc hiphop. Qua thời gian các thiết bị này trở nên cải tiến hiện đại hơn, nhưng trước đó những nhà sản xuất như Marley Marl vẫn sử dụng các loại âm thanh từ máy trống 808 là chủ yếu. Về sau, các máy lấy mẫu sample E-mu SP-1200 cho phép lưu trữ trên bộ nhớ lớn hơn và sản xuất linh hoạt hơn khi cho phép sử dụng các bộ lọc và các lớp âm thanh khác nhau được sắp xếp trình tự để có thể sử dụng như một đoạn sample độc lập khác.

Với sự xuất hiện của hệ thống máy sample như AKAI S900 vào cuối những năm 80, các nhà sản xuất đã không còn cần tới sự trợ giúp của những chiếc băng tape để có thể lặp lại các đoạn nhạc trong quá trình chơi nhạc nữa mà thay vào đó lấy mẫu chúng và sử dụng trực tiếp trên máy sampler. Đánh dấu vào năm 1989, DJ Mark James với biệt danh “45 King” phát hành “The number 900”, một ca khúc breakbeat hoàn toàn dựa trên sự đồng bộ của việc lấy mẫu.

Các nội dung trữ tình của hiphop bắt đầu phát triển hơn. Lời rap mang tính ẩn dụ phức tạp hơn. Các nghễ sĩ như Melle Mel, Rakim, Chuck D, KRS-One và Warp 9 là những cái tên tiêu biểu chuyển đổi hiphop thời kì này thành một hình thức nghệ thuật trưởng thành hơn. Với tác phẩm “The Message” năm 1982 của Grandmaster Flash và Furious Five được coi là lực lượng tiên phong cho rap có ý thức.

Các hãng thu âm độc lập nổi lên như Tommy Boy, Prism Records and Profile Records xuất  bản ấn phẩm hiphop với tốc độ chóng mặt để có thể đáp ứng nhu cầu thị trường bấy giờ. Trong khi ở thành phố New York là không phổ biến cho các nghệ sĩ có thể hợp tác với các nhà sản xuất. Một số rapper đã trở thành nghệ sĩ pop chính thống. Kurtis Blow xuất hiện đại diện cho Sprite đánh dấu nghệ sĩ hiphop đầu tiên đại diện cho sản phẩm lớn. Năm 1981, bài hát “Rapture” của Blondie và “Christmas Wrapping” của Waitress nằm trong số những bài nhạc pop đầu tiên sử dụng rap để làm nhạc quảng cáo. 1982, Afrika Bambaataa giới thiệu hip hop với khán giả quốc tế với “Planet Rock.”

Trước những năm 1980, âm nhạc hip hop được giới hạn trong Hoa Kỳ. Tuy nhiên, trong những năm 1980, nó đã bắt đầu lây lan và trở thành một phần của nền âm nhạc ở hàng chục quốc gia. Greg Wilson là DJ đầu tiên giới thiệu hip hop electro với khán giả các câu lạc bộ ở Anh vào đầu những năm 1980, với các bản dub hoặc phiên bản instrumental của “Nunk” bởi Warp 9, Extra với “ET Boogie”, “Hip Hop, Be Bop” (Do not Stop ) của Man Parrish, Planet Rock and Dirty Talk (Klein + MBO ).

Trong những năm đầu của thập kỷ này, B-boying trở thành khía cạnh đầu tiên của văn hóa hip hop đến với Nhật Bản, Australia và Nam Phi, vũ đoàn Black Noise thực hành trước khi bắt đầu rap cuối thập niên này. Nhạc sĩ và người dẫn chương trình Sidney đã trở thành người chương trình truyền hình đầu tiên da màu của Pháp với chương trình HIP HOP được chiếu trên TF1 trong năm 1984, lần đầu tiên cho thể loại này trên toàn thế giới. Đài phát thanh Nova giúp khởi động các ngôi sao người Pháp khác bao gồm Dee Nasty với album “Paname City Rappin” năm 1984 cùng với Rapattitude 1 và 2 đóng góp vào một phần nhận thức chung về Hip Hop tại Pháp.

Hip hop đã luôn luôn giữ một mối quan hệ rất chặt chẽ với cộng đồng Latino ở New York. DJ Disco Wiz và Rock Steady Crew là những nhà sáng lập đầu tiên từ Puerto Rico, kết hợp tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha trong lời bài hát của họ. The Mean Machine thu âm ca khúc đầu tiên dưới cái tên “Disco Dreams” vào năm 1981, trong khi Kid Frost từ Los Angeles đã bắt đầu sự nghiệp của mình vào năm 1982.

Cypress Hill được thành lập vào năm 1988 ở ngoại ô South Gate bên ngoài Los Angeles khi Senen Reyes (sinh ở Havana) và anh trai trẻ Ulpiano Sergio (Mellow Man Ace) chuyển từ Cuba đến South Gate với gia đình vào năm 1971. Họ đã hợp tác với DVX từ Queens (New York), Lawrence Muggerud (DJ Muggs) và Louis Freese (B-Real), một người gốc Mexico / Mỹ-Cuba ở Los Angeles. Sau sự ra đi của “Ace” để bắt đầu sự nghiệp solo của mình nhóm đã thông qua tên của Cypress Hill được đặt tên theo một con đường chạy qua một khu phố gần đó ở Nam Los Angeles.

Hiphop Nhật Bản được cho là đã bắt đầu khi Hiroshi Fujiwara trở về Nhật Bản và bắt đầu ghi âm hip hop trong đầu những năm 1980. Hiphop Nhật thường có xu hướng bị ảnh hưởng trực tiếp của  hiphop old school,  lấy từ nhịp điệu của thời đại , văn hóa khiêu vũ, tổng thể vui vẻ và bản chất vô tư và kết hợp nó vào âm nhạc của họ. Kết quả là, hiphop là một trong những thể loại âm nhạc chính thống thương mại khả thi nhất tại Nhật Bản, và ranh giới giữa nó và nhạc pop là rất mờ.

New School Hiphop

New School hip hop là làn sóng thứ hai của âm nhạc hip hop, có nguồn gốc trong 1983-1984 với các cá nhân đầu tiên như Run-DMC và LL Cool J.  Như với hip hop trước đó (mà sau đó được gọi là old school hip hop),new school đến chủ yếu từ thành phố New York. New school được đặc trưng bởi hình thức của drum machine tối giản, với những ảnh hưởng từ âm nhạc rock, hip hop. Nó là đáng chú ý cho lời chế nhạo và tự hào về rap, và bình luận chính trị xã hội, cả hai giao trong một, phong cách tự khẳng định tích cực. Có thể hình dung trong bài hát của các nghệ sĩ với phong cách cứng cáp , cool, phong thái b-boy đường phố. Những yếu tố trái ngược với funk và disco ảnh hưởng trang phục, nhạc sống, synthesizer và vần điệu của các nghệ sĩ thịnh hành trước năm 1984. Nghệ sĩ New School làm bài hát ngắn hơn mà có thể dễ dàng được phát sóng trên radio.Hip hop đã trở thành một nền thương mại thành công, điển hình là năm 1986 album của Beastie Boys ‘Licensed to III” là album rap đầu tiên đạt # 1 trên bảng xếp hạng Billboard.

Hiphop Golden Age

Hip hop của “thời kỳ vàng ” (hoặc “kỷ nguyên vàng”) là một tên được đặt cho một khoảng thời gian trong giữa những năm 1980 và đầu những năm 1990, cho biết nét đặc trưng bởi sự đa dạng, chất lượng, đổi mới và ảnh hưởng. Có những chủ đề mạnh mẽ của Afrocentrism và quân sự chính trị, trong khi âm nhạc là thực nghiệm và sample, electric. Có thường ảnh hưởng jazz mạnh. Các nghệ sĩ thường được kết hợp với thời kì này là Public Enemy, Boogie Down Productions, Eric B. & Rakim, De La Soul, A Tribe Called Quest, Gang Starr, Big Daddy Kane và Jungle Brothers.

Gangsta Rap

Gangsta rap là một dòng phụ của hip hop phản ánh lối sống bạo lực của nội thành thanh niên Mỹ da đen. Gangsta là tiếng lóng của  “từ xã hội đen”. Thể loại này đi tiên phong trong giữa những năm 1980 bởi các rapper như Schoolly D và Ice-T, và được phổ biến trong các phần sau của những năm 1980 bởi các nhóm như NWA. Ice-T phát hành “6 in the Mornin ‘”, mà thường được coi là bài hát rap gangsta đầu tiên, vào năm 1986. Sau khi gây được sự chú ý trong nước từ Ice-T và NWA trong những năm cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, gangsta rap trở thành một dòng thương mại béo bở của hip hop.

Advertisement. Scroll to continue reading.

NWA là nhóm thường xuyên nhất có liên quan với sự thành lập của gangsta rap. Lời bài hát của họ là bạo lực hơn, công khai đối đầu, và gây sốc hơn so với các hành vi rap khác, có tính thô tục và gây nhiều tranh cãi, dùng từ “mọi đen”. Những lời bài hát được đặt trên nhịp guitar-driven thô, rock, Các album gangsta rap bom tấn đầu tiên là Straight Outta Compton của NWA, phát hành năm 1988. Straight Outta Compton thành lập West Coast hip hop như một thể loại quan trọng, và thiết lập ở Los Angeles là một đối thủ đáng gờm với thủ đô của hip hop một thời gian dài “thành phố New York”. Straight Outta Compton đã gây ra những tranh cãi lớn đầu tiên về hip hop khi bài hát của họ “Fuck tha Police” kiếm nhận một lá thư từ Trợ lý Giám đốc FBI, Milt Ahlerich, bày tỏ sự bất bình mạnh và yêu cầu thực thi pháp luật vào bài hát.

Tranh cãi tiếp tục nổ ra quanh album của Ice-T “Body Count”, đặc biệt là bản nhạc “Cop Killer”. Bài hát đã được dành để nói lên quan điểm của một tội phạm trả thù về phân biệt chủng tộc, cảnh sát tàn bạo. Bài hát của Ice-T dấy lên nỗi tức giận quan chức chính phủ, Hiệp hội súng trường quốc gia và các nhóm ủng hộ cảnh sát khác nhau. Do đó, Time Warner Music từ phát hành album của Ice-T “Home Invasion” vì những tranh cãi xung quanh “Cop Killer”. Ice-T cho rằng các cuộc tranh cãi quanh bài hát là một phản ứng thái quá, khi trả lời với nhà báo Chuck Philips “… họ đã thực hiện bộ phim về kẻ giết y tá và những kẻ giết cô giáo,học sinh. Arnold Schwarzenegger thổi bay hàng chục cảnh sát trong Terminator. Nhưng tôi không nghe thấy ai phàn nàn về điều đó. ” Trong một cuộc phỏng vấn, Ice-T đề nghị Philips rằng sự hiểu lầm của Cop Killer và các nỗ lực kiểm duyệt nó có âm sắc chủng tộc: “Tòa án tối cao cho biết là OK cho một người đàn ông da trắng để viết như vậy công khai. Nhưng không ai muốn một người đàn ông da đen viết một bản ghi âm về một kẻ giết cảnh sát.”

Các chủ đề là vốn có trong gangsta rap nói chung đều gây tranh cãi. Các cơ quan hành chính Nhà Trắng của cả George Bush và Bill Clinton đều chỉ trích thể loại này. “Lý do tại sao rap đang bị tấn công là bởi vì nó cho tất cả thấy những mâu thuẫn của nền văn hóa Mỹ … Những gì bắt đầu như là một hình thức nghệ thuật ngầm đã trở thành một chiếc xe để lộ rất nhiều vấn đề quan trọng mà thông thường không được thảo luận trong nền chính trị Mỹ. Vấn đề ở đây là Nhà Trắng và wanna-BES như Bill Clinton đại diện cho một hệ thống chính trị mà không bao giờ có ý định để đối phó với sự hỗn loạn đô thị, ” Sister Souljah nói với tờ The Times.

Do ảnh hưởng của Ice T và NWA, rap gangsta thường được xem như một hiện tượng nổi bật của West Coast, bất chấp những đóng góp của East Coast như hoạt động Boogie Down Productions trong việc hình thành các thể loại.

Những năm 1990s

Năm 1990 đánh dấu sự bùng nổ của thể loại nhạc Rap khi các nhà phê bình âm nhạc và người nghe bầu chọn hip hop trở thành sự phát triển thú vị nhất trong dòng nhạc pop của Mỹ trong hơn một thập kỉ. Tại thời điểm đó 1/3 bài hát trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 đều là nhạc Hip hop. Tuy nhiên nó vẫn gặp sự kháng cự từ black radio, bao gồm cả đô thị, các chương trình radio vẫn không có thiện cảm với rap.

MC Hammer đã thành công lớn với album Please Hammer, Don’t Hurt Me giành được nhiều giải bạch kim. Bản thu đạt được vị trí số 1 với single “U can’t touch this” của top ten Billboard Hot 100. MC Hammer đã trở thành một trong những rapper thành công nhất của thập niên 90 và là một trong những cái tên đầu tiên của thể loại này. Album này nâng vị trí nhạc hiphop lên một tầm mới khi nó trở thành album hiphop đầu tiên đạt chứng nhận kim cương của RIAA với doanh số bán đạt hơn 10 triệu bản. Nó vẫn là album bán chạy nhất mọi thời đại của dòng hiphop khi đến nay album đã bán được hơn 18 triệu bản.

Phát hành vào năm 1990, “Ice Ice Baby” của Vanila Ice là đĩa đơn hiphop đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng Billboard ở Mỹ, Anh, Úc một số khác được ghi nhận giúp đa dạng hóa hiphop bằng cách giới thiệu nó đến một đối tượng chủ đạo. Năm 1992, Dr. Dre phát hành The Chronic, thiết lập vị thế của West Coast Gangsta rap trên thị trường thương mại, album này hình thành phong cách gọi là G Funk, sau đó đã sớm thống thị West Coast hiphop. Phong cách này càng phát triển hơn sau album Doggystyle của Snoop Dogg năm 1993.

Hiphop đã trở thành thể loại nhạc bán chạy nhất giữa những năm 1990 với 81 triệu đĩa bán ra vào năm 1999.  Đến cuối những năm 1990 hiphop đã chuyển sân cho các nghệ sĩ East Coast khi bị chi phối bởi Wu-tang Clan, P. Diddy và Fugess. The Beastie Boys tiếp tục thành công của họ và đạt được sự tôn trọng từ nhiều nghệ sĩ khác.

Hãng đĩa từ Atlanta, St Louis, New Orleans nổi tiếng bởi những rapper địa phương của họ cùng với sự phát triển của Midwest Rap với phong cách rap sử dụng kỹ thuật twist, một kỹ thuật đọc nhanh nổi tiếng bởi Bone Thugs-n-Harmony, Tech N9ne, Twista. Đến cuối thập kỉ này, hiphop trở thành một phần không thể thiếu của nhạc Pop, và nhiều bài nhạc Pop của người Mỹ đã thêm vào các phần hiphop này vào để thu hút người nghe hơn.

Hihop Thế Giới

Ở Haiti, hip hop đã được phát triển vào đầu những năm 1980, và chủ yếu được công nhận với Master Dji và bài hát của mình “Vakans” và “Politik Pa m”. Những gì sau đó được gọi là “Rap Kreyòl” trở nên phổ biến trong những năm cuối thập niên 1990 với King Posse và Original Rap Stuff. Do công nghệ ghi âm rẻ và dòng các thiết bị ở Haiti, nhiều nhóm Rap Kreyòl thu âm bài hát, thậm chí sau trận động đất ngày 12 tháng 1.

Tại Cộng hòa Dominica, một bản ghi của Santi Y Sus Duendes và Lisa M đã trở thành đĩa đơn đầu tiên của merenrap, một sự hợp nhất của hip hop và merengue.

Thành phố New York đã trải qua một thời kì ảnh hưởng Jamaica hip hop lớn trong năm 1990. Sự ảnh hưởng này đã được đưa vào Mỹ bằng cách thay đổi văn hóa đặc biệt từ sự di trú của người Jamaica đến thành phố New York và các bạn trẻ Jamaica sinh ra ở Mỹ, người đã đến tuổi trưởng thành trong những năm 1990.

Tại châu Âu, châu Phi và châu Á, hip hop bắt đầu di chuyển từ underground đến khán giả chính thống. Tại châu Âu, hip hop là nền văn hóa của cả người bản xứ và người nhập cư. Hip hop Anh, đã trở thành một thể loại riêng của mình và sinh ra các nghệ sĩ như Wiley, Dizzee Rascal, The Streets và nhiều hơn nữa như nhà sản xuất người Đức nổi tiếng Die Fantastischen Vier cũng như một số nghệ sĩ Thổ Nhĩ Kỳ như Cartel, Kool Savaş, và Azad. Tương tự như vậy, Pháp đã sản xuất một số ngôi sao bản địa, chẳng hạn như IAM và Suprême NTM, MC Solaar, Rohff, Rim’K hoặc Booba. Tại Hà Lan, các rapper nổi bật bao gồm The Osdorp Posse, một nhóm từ Amsterdam, Extince, từ Oosterhout, và Postmen. Italy cũng tìm thấy rapper của riêng mình, bao gồm cả Jovanotti và Articolo 31, tăng trưởng nổi tiếng trên toàn quốc, trong khi Ba Lan đã bắt đầu một cách nghiêm túc vào đầu thập niên với sự nổi lên của PM Mát Lee. Romania, B.U.G. Mafia ra đời từ Pantelimon Bucharest, và thương hiệu của họ là gangsta rap nhấn mạnh sự tương đồng giữa cuộc sống trong căn hộ chung cư của Romania và trong các dự án nhà ở của người da đen ở Mỹ. Israel hip hop rất phổ biến vào cuối thập kỷ này, với một số ngôi sao cả Palestine (Tamer Nafar) và Israel (Subliminal). Ở Bồ Đào Nha hip hop có loại riêng của mình về rap, mà chủ đề nhiều về quan cảnh chính trị và underground, được biết đến với Valete, Dealema và Halloween. Nga hip hop nổi lên trong những năm cuối cùng của Liên Xô và được củng cố sau này với các nhóm như Malchishnik và Bad Balance và được phổ biến chính thức trong những năm 1990, trong khi Ligalize và Kasta đã được phổ biến trong những năm 2000. Hip hop Nam Tư đầu tiên xuất hiện năm 1980 chủ yếu là với hip hop Serbia trình diễn với B-boy, The Band Master Scratch, Badvajzer, và những người khác. Trong thời gian cuối những năm 1990 hip hop đã có một sự bùng nổ, với Rambo Amadeus và sau là Beogradski sindikat trở thành những nghệ sĩ lớn. Bosnia và Herzegovina hip hop ngày nay bị chi phối bởi Edo Maajka. Hip hop thường được sử dụng như là một thông điệp chính trị và xã hội trong các chủ đề bài hát như chiến tranh, trục lợi, tham nhũng, vv … Frenkie một rapper Bosnia, người có liên quan và các thành viên gần gũi nhất với Edo Maajka, đã phối hợp vượt ra  khỏi lãnh thổ Bosnia.

Ở châu Á, các ngôi sao chủ đạo nổi bật lên ở Philippines, dẫn đầu bởi Francis Magalona, ​​Rap Asia, MC Lara và Lady Diane. Ở Nhật Bản, nơi rapper ngầm trước đó đã tìm thấy một đối tượng nhất định, và thần tượng tuổi teen nổi tiếng đã mang đến một phong cách được gọi là J-rap nổi lên đầu các bảng xếp hạng ở giữa những năm 1990.

Advertisement. Scroll to continue reading.

Châu Mỹ La Tinh đã đóng một vai trò không thể thiếu trong sự phát triển sớm của hip hop, và phong cách đã lây lan đến các bộ phận của châu Mỹ Latinh như Cuba. Cuối thập niên, với các nhóm Latin rap như Cypress Hill trên bảng xếp hạng của Mỹ, nhóm nhạc rock rap Mexico, chẳng hạn như Control Machete, nổi bật lên ở quê hương mình. Một buổi hòa nhạc Cuban hip hop hàng năm được tổ chức ở Alamar tại Havana đã giúp phổ biến Cuba hip hop, bắt đầu vào năm 1995. Hip hop tăng đều đặn phổ biến hơn ở Cuba, nhờ sự hỗ trợ của chính phủ chính thức cho các nhạc sĩ.

Brazil hip hop liên quan đến vấn đề chủng tộc và kinh tế trong nước, nơi có rất nhiều người da đen sống trong một tình cảnh tồi tệ trong khu ổ chuột đầy bạo lực, được biết đến tại Brazil như favelas. São Paulo là nơi hip hop bắt đầu ở trong nước, nhưng nó nhanh chóng lan rộng khắp Brazil, và ngày nay, hầu hết các thành phố lớn của Brazil, như Rio de Janeiro, Salvador, Curitiba, Porto Alegre, Belo Horizonte, Recife và Brasilia, đều có mặt hip hop. Một số nghệ sĩ đáng chú ý bao gồm: Racionais MC, Thaide, và Marcelo D2.

West Coast Hiphop

Sauk hi N.W.A tan rã, Dr. Dre (cựu thành viên của nhóm) phát hành The Chronic năm 1992, nó đã leo lên vị trí  #1 trên bảng xếp hạng RnB/hiphop, vị trí #3 trên bảng xếp hạng pop và single “Nuthin’ but a “G” Thang”. The Chronic đã đưa West Coast hiphop theo một hướng mới, ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nghệ sĩ P Funk, kết hợp Funk beat với với giai điệu và lời từ từ. Điều này đã cấu thành nên phong cách G Funk và chỉ phối chủ đạo hiphop trong nhiều năm với một danh sách các nghệ sĩ của hãng thu Death Row Records, bao gồm Tupac Shakur với ablum 2 đĩa All Eyez On Me với 2 hit song “Ambitionz az a Ridah” và “2 of Amerikaz Most Wanted” cùng với đó là nghệ sĩ Snoop Dogg với Doggystyle với 2 hit “What’s my name” và “Gin and Juice”. Đóng đô tại Los Angeles hãng đĩa Death Row Record đã xây dựng một đế chế hiphop xung quanh Dr. Dre, Snoop Dogg, Tupac Shakur. Nó cũng tham gia vào cuộc cạnh tranh với hãng đĩa Bad Boy Records ở thành phố New York.

Tách khỏi cuộc chiến này là các nghệ sĩ khác như Freestyle Fellowship, The Pharcyde cũng như các nghệ sĩ Underground như Solesides (DJ Shadow, Blackalicious, và một số thành viên khác), Jurassic 5, Ugly Duckling, People Under The Stairs, The Alkaholiks, và sớm hơn là Souls of Mischief đại diện cho sự trở lại của hiphop nguyên thủy khi sử dụng sample và vần điều đậm chất Old School.

East Coast Hiphop

Vào đầu những năm 1990, Wu-tang Clan đã hồi sinh hiphop ở New York khi tiên phong hardcore rap, thế mạnh đã từng được sản xuất ở West Coast. 2 album của Mobb Deep là The infamous và Hell on earth năm 1996 mắc nợ lại để tập trung sản xuất cho Wu-tang Clan. Với sự thành công của Nas và Notorious B.I.G trong những năm 94,95 đã củng cố vị thế của East Coast trên bản đồ hiphop tại Mỹ sau một thời gian dài bị West Coast thống trị. Nas đã gọi năm 1994 là thời kì phục hưng của hiphop New York. Các sản phẩm của RZA đặc biệt là đối với Wu-Tang Clan đã trở thành ảnh hưởng đối với các nghệ sĩ như Mobb Deep do phong cách hòa âm đặc biệt. những album về sau của Wu-Tang Clan được xem như là kinh điển với chất nhạc đặc trưng và là cơ sở để hình thành các nhóm nhỏ của Wu-Tang về sau. Thời kì này các nghệ sĩ nổi tiếng đại diện cho East Coast như Nas, Jay-z, Notorious B.I.G đã thực sự giành lấy tiếng tăm cho kinh đô Hiphop một thời. Về sau sự hình thù địch giữa 2 miền West Coast và East Coast đã thu hẹp lại thành vấn đề của một số cá nhân.

Vào cuối thập niên này, sự nhạy bén trong kinh doanh của Bad Boy Record đã thử nghiệm chống lại các hãng đĩa khác cùng thành phố như Roc-a-fella của Jay-z hay xa hơn là chống lại West Coast của Death Row Record.

Và kết thúc cho sự cạnh tranh này là cái chết đầy bí ẩn của 2 Rappers huyền thoại của 2 miền Đông và Tây của Mỹ là 2Pac Shakur và Notorious B.I.G năm 1996,1997 sau hoàng loạt bài nhạc mang tính kích động mà 2 bên đã tung ra mặc dù trước đó cả 2Pac và Biggie là bạn nhưng do mâu thuẫn vùng miền và chiến lược của các hãng đĩa muốn giành lấy vị thế trong làn hiphop 2 cái  chết này đã dường như xóa bỏ sự cạnh tranh mà 2 bên gây ra, cũng như chấm dứt khoảng thời gian được gọi là gây cấn nhất trong lịch sử Hip Hop của Mỹ.

Đa dạng phong cách

Thời kì này cũng là thời kì hình thành các phong cách rap khác nhau nổ ra trên toàn nước Mỹ đặc biệt là phía Nam. Như ở Houston có Geto Boys, UGK. Ở Atlanta thì có Goodie Mob, OutKast, các vùng khác cũng ảnh hưởng và phổ biến như Miami, St Louis, Chicago, Washington DC, Detroit.

Những năm 1990s cũng cho thấy sự pha trộn hiphop với một số dòng nhạc như Neo Soul, Rap Rock với sự nổi lên của Rage Against the Machine, Limp Bizkit.

Bên cạnh đó cũng có một số rapper da trắng được phổ biến hoặc chấp nhận trong cộng đồng hiphop da đen như Beastie Boys, House of Pain và 3 Bass, nổi bật hơn là sự thành công của Eminem, bắt đầu vào năm 1999 với đĩa bạch kim The Slim Shady, làm nhiều người ngạc nhiên.

Những năm 2000s cho đến nay

Nhạc hiphop tiếp tục phổ biến trong suốt những năm 2000s. Dr. Dre vẫn là nhân tố chính song song với vai trò nhà sản xuất cho The Marshall Mathers LP của Eminem. Ông còn là nhà sản xuất cho 50 Cent với album Get Rich or Die Tryin năm 2003, album đã đứng hạng nhất U.S Billboard 200. Những năm 2000s, nhạc  Crunk bắt đầu hình thành phát triển từ phía Nam nước Mỹ, được phổ biến và yêu thích với các nghệ sĩ tiêu biểu như Lil Jon và Ying Yang Twins. Jay-Z được biết như nghệ sĩ hiphop thành công rực rỡ, khi từ nghệ sĩ biểu diễn đã có hãng đĩa riêng, sở hữu thương hiệu thời trang, ông chủ của câu lạc bộ, và phá vỡ kỉ lục của Elvis Presley về hạng mục có nhiều album nằm ở vị trí #1 của bảng xếp hạng Billboard bởi nghệ sĩ solo.

Ảnh hưởng của hiphop đã lan rộng ra toàn thế giới và nhiều đi đến nhiều quốc gia và trở thành một dòng nhạc phổ thông chính thống tại đó. Ngoài ra các chủ đề của Rap ngày càng đa dạng hơn, mở rộng và mới hơn như các đề tài về tình yêu, đức tin, tôn giáo,v.v…

Advertisement. Scroll to continue reading.

Crunk and snap music

Nhạc Crunk khởi nguồn từ Tennessee vào khoảng những năm 1990s. Style này được tiên phong và thương mại hóa bởi các nghệ sĩ từ Memphis, Tennessee và Atlanta, Georgia.

Những đoạn loop, có nhịp trống với tiết tấu ngắn gọn sử dụng trống 808, 909. Sử dụng lặp lại các đoạn giai điệu synthesizer với bass nặng, tốc độ bài hát chậm hơn nhạc hiphop bình thường, tương đương với tốc độ của nhạc reggaeton.

Điểm nhấn của dòng nhạc này là nhịp beat và giai điệu hơn là lời hát. Crunk rappers, thường hét và gào phần lời của họ, tạo sự tấn công, thường là rất nặng. Nó thường dùng cho những bữa tiệc, với tính chất gọi đáp cổ điển của hiphop.

Snap là một nhánh của Crunk từ Atlanta, Georgia vào cuối những năm 1990s và phổ biến vào giữa những năm 2005 của những nghệ sĩ miền nam bao gồm Tennessee. Bài hát thường có bassdrum 808, hi-hat, bass, snapping. Có thể kể đến những bài hát nổi tiếng của dòng nhạc này như “Lean wit it, Rock wit it” của Dem Franchize Boyz, “Laffy Taffy” của D4L, “It’s Goin’ Down” của Yung Joc và đặc biệt là bài hát “Crank That” của Soujia Boy và điệu nhảy đặc trưng của bài hát này.

Bắt đầu từ 2005, doanh số hiphop bắt đầu suy giảm, kèm với đó là sự ổn định của các thể loại nhạc khác đã có lượng thính giả ổn định. Các nghệ sĩ hiphop đã cố gắng vực dậy nền hiphop bằng cách kết hợp nhạc Rap với các thể loại nhạc khác khi tham gia hợp tác biểu diễn cùng các nghệ sĩ của các loại nhạc khác. Trong đó phải kể đến nổ lực của Outkast, Kanye West, Florida, Jay-Z, Eminem, Rick Ross. Những năm cuối 2000s và đầu những năm 2010s là sự phục hồi dần của hiphop, những nghệ sĩ mới được phát hiện và đầu tư phát triển, nổi bật cho đến ngày nay có thể kể tới Drake, B.o.B, và nổi bật nhất là Wiz Khalifa.

Hiphop Việt Nam

Có lẽ Rap Việt Nam bắt đầu xuất hiện vào khoảng cuối những năm 1990 bởi một nhóm người Mỹ gốc Việt, bài Rap đầu tiên của rap Việt là bài Vietnamese Gang của Khanh Nhỏ và Thai Viet G. Bài hát đề cao lòng tự hào dân tộc, người da vàng và được viết bằng tiếng Anh và tiếng Việt.

Kể từ đó nhạc Rap bắt đầu du nhập về Việt Nam và phát triển của cả 3 miền. Cũng mang những tính chất của hiphop, một thời gian Rap Việt cũng xảy ra những vụ giao tranh giữa các vùng miền, các nhóm dẫn đến những cuộc xung đột thanh toán nhau ngoài đời thật. Sau khoảng thời gian đó nhạc Rap Việt Nam cũng dần đi xuống và không còn sức hút mạnh mẽ như trước. Nghệ sĩ Rap Việt đầu tiên đi theo con đường thương mại hóa là Rapper Lil’ Knight hay còn gọi tắt là LK. Anh đã kết hợp phần rap của mình trong một số bài hát của ca sĩ Đăng Khôi. Sau LK, một số nghệ sĩ hiphop Underground khác cũng dần đi theo con đường thương mại và phổ biến nhạc rap ra đại chúng. Nhưng nó chỉ là về một vài khía cạnh của cuộc sống trong lời nhạc rap được chấp nhận, nhạc rap vẫn không thể trở thành một dòng nhạc chính thống tại Việt Nam vì còn bị gò bó trong rất nhiều khuôn khổ. Trong mắt nhiều nhạc sĩ và nhà phê bình thì nhạc Rap của Việt Nam hiện nay tác động nhiều đến thanh thiếu niên về các vấn đề xã hội và bạo lực, số lượng rappers ngày càng nhiều nhưng nhạc Rap vẫn không có chất lượng, không có đóng góp hay thành tích gì nổi bật trong nền âm nhạc Việt Nam nên vẫn là một số định kiến và cái nhìn  không mấy cởi mở cho dòng nhạc này, nhưng không phủ nhận hiphop vẫn len lỏi trong rất nhiều ngõ ngách của thế giới âm nhạc ngầm (Underground).

Hy vọng sau bài viết của chúng tôi các bạn yêu âm nhạc có thể có thêm nhiều thông tin bổ ích về dòng nhạc hip hop này.

AdamMuzic